قلعه ایرانشهر

قلعه ایرانشهر

 قلعه شوریده حالی که همچنان پایدار است

در میان بازار ایرانشهر ، قلعه سر برافراشته ای است به نام ناصریه که با نیروی مرموز میل به دانستن پیشنه اش را بیننده القا می کند. هیاهوی صدای دستفروشان که بساط خرده فروشی شان را کنار دیوار های قلعه پهن کرده اند تصور آنکه قرن ها پیش شیهه اسبان و گلوله های توپ و تفنگ در فضا بود را سخت می کند. امروز دیگر چنان این قلعه ساکت و آرام است که گویی همگان از یاد برده اند زمانی این قلعه مرکز حکمرانی بلوچستان بوده است.

در سال ۱۲۵۸ «فیروز» میرزا حاکم کرمان و بلوچستان به منظور رسیدگی به اوضاع و ایجاد پادگانهای نظامی به این دیار سفر می کند که این نتیجه این بازدید را در گزارش به اطلاع ناصرالدین شاه می رساند و پس از آن یک دژ نظامی مستحکم در نهرج (ایرانشهر) ساخته شد . این قلعه به مدت هفت سال در زیر گرمای طاقت فرسا و بدست بومیان محلی و به استادی «استاد حسین معمار بائی کرمانی» با مصالحی از خشت و گل و آجر ساخته شد این قلعه دارای ۹ برج دیدبانی و یک در ورودی و خروجی بوده است عمارت شاه نشین ، توپخانه، زندان ، ساختمان ذخیره، قورخانه، سربازخانه، غلام خانه ، مسجد ، قرار لخانه و نیز بخشهای دیگر این قلعه است که ساخت آن در سال ۱۲۷۱ به پایان رسید و به نام قلعه ناصریه نامیده می شود. از آن پس مرکز حکمرانی بلوچستان از بمپور که تقریباً در ۳۰ کیلومتری ایرانشهر واقع است به ایرانشهر واقع است به ایرانشهر منتقل می گردد و تعداد ۱۴۰ سرباز دوره قاجاریه و حکمران وقت در قلعه مزبور زندگی می کردند و در مواقع لزوم از سربازانی اعزام شده از کرمان مدد می جستند.

حکام بلوچ مانند سردار حسین شیرانی ، بهرام خان هر از چندگاهی قلعه را از سربازان قاجار تخلیه کرده و حکومت را خود بدست می گرفتند تا سرانجام محمدخان (در همین زمانی که نام قلعه از ناصریه به دولت محمد خان خوانده می شد) در رویایی با ارتش پهلوی حکومت خود را از دست داد و خود نیز به عنوان سرداری قهرمان اما شکست خورده توسط سرتیپ نخجوان دستگیر و به تهران اعزام شد . و به این صورت به سرنوشت سردارانی که رؤیای استقلال داشتند دچار شد. از آن زمان به نام قلعه ایرانشهر موسوم گردید که در واقع از آن پس دوران آرامش و پیری این قلعه شوریده حال آغاز گردید و عوامل جوی موجب تخریب و انهدام آن شد . در سال ۱۳۳۵ این قلعه در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت و در سال ۱۳۷۰ به همت و تلاش سازمان میراث فرهنگی سیستان و بلوچستان مرمت شد که هم اکنون نیز برخی از بخشهای آن در حال مرمت است.

قلعه ایرانشهر

قلعه ایرانشهر

نویسنده : حمیدرضا بابایی

قلعه ایرانشهر

Please follow and like us:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *