گشت و گذاری در شهرستان عجب شیر

تخت گاه فرمانروا

جزیره قویون داغی (کبودان)

بزرگترین جزیره دریاچه ارومیه جزیره کبودان است که یک چشمه و یک قنات کوچک دارد . قسمت اعظم پوشش گیاهی آن را علف های کوتاه ، درختان پسته وحشی ، سرو کوهی ، بادام وحشی ، شیر خشت و گوجه فرنگی تشکیل می دهد . این جزیره در شرق ارومیه با وسعت ۳۱۷۵ هکتار و در ارتفاع ۱۵۲۱ متری قرار دارد

.نوع ساحل آن سنگی و ماسه ای است و برای شنا و ورزش های آبی امکانات مناسبی دارد . در شمال این جزیره ، جزیره آرزو در فاصله یک کیلومتری و جزیره اشک در جنوب غرب این جزیره و در فاصله ۷ کیلومتری واقع شده اند . در جزیره کبودان هزاران حیوان از انواع مختلف زیست می کنند که عمده ترین آن ها قوچ و میش می باشد . کبودان تنها جزیره دریاچه ارومیه است که در تماام سال دارای آب شیرین است . آب شیرین جزیره برای مصرف حیوانات وحشی از دو چشمه ای که در جنوب آن قرار دارد ، تأمین می شود . جزیره کبودان (قویون داغی) زیستگاه قوچ و میش ارمنی و گوزن زرد ایرانی است . هر قسمت جزیره زیبایی دلپذیری دارد .

 وجود پرندگان بزرگی چون عقاب طلایی و لاشخور مصری نیز حالت خاصی به آن داده است . از دیگر پرندگان این جزیره می توان به مرغ کفل سفید ، مرغ سنگ ، پری شاهرخ ، سبزه قبا ، کاکایی، هدهد ، کبک و پرندگان آبزی چون فلامینگو ، آنقوت نوک قرمز و بعضی از انواع مرغابی اشاره کرد . در پی عقب نشینی آب دریاچه ارومیه و ظاهر شدن سواحل جدیدی از جزیره کبودان ، مدارکی از یک سیستم آب رسانی شامل یک رشته قنات و تنبوشه های سفالی ، که آب شیرین را به سکونت گاهی در بخش شرقی جزیره می رساند رویت شد . بررسی و مطالعه مقایسه ای بر روی یافته های معماری و مدارک سفالی انجام شد که با استناد این مطالعات ، این سکونت گاه به دوره ایلخانی تعلق دارد.

آبشار هرگلان 

این آبشار در نزدیکی شهرستان عجب شیر و در حاشیه روستایی به همین نام قرار گرفته است . ارتفاع آبشار در حدود ۵۰ متر است . برای دسترسی به آبشار از روستای هرگلان نیاز به ۲ ساعت پیاده روی سبک است . در بالای صخره ای که بشار از آن فرو می ریزد صخره سنگی شبیه به تندیس قرار دارد که در بین اهالی منطقه به قیز قیه (دختر صخره ای) معروف است .

کویر کبودان

در شمال شرقی ارومیه کویر نسبتا وسیعی وجود دارد که در اطراف آن بیابانی در حال تشکیل است . در گوشه شمال شرق (در فاصله بین بندر شزفخانه در شمال ، آبادی داش کن در جنوب) بعد از حریم دریاچه ، جلگه کویری وسیعی قرار گرفته که به سمت شرق تا نزدیکی های تبریز کشیده شده است .این جلگه کویری نام مخصوصی ندارد . مردم آبادی های مجاور زمین های کویری را شوره زا و باتلاق می گویند . وسعت کویر بالغ بر ۱۵ هزار و ۹۰۰ کیلومتر مربع و نزدیک به ۸۴۸ کیلومتر مربع آن در معرض طغیان های دریاچه قرار می گیرد . محور طولی کویر حدود ۵۰ کیلومتر و جهت آن از شمال شرقی به جنوب غربی است .

 پهنای متوسط آن ۳۲ کیلومتر می باشد . ارتفاع مطلق سطح کویر در گوشه شرقی ۱۳۰۰ متر می باشد و مرکز کویر که هم سطح دریاست حدود ۲۵ متر پست تر از قسمت شرقی است . فرازای دریاچه ۱۲۷۵ متر است . کویر کبودان چشم گیرترین تضاد را نه تنها در حوضه دریاچه ارومیه بلکه در تمام سرزمین آذربایجان به وجود آورده است . آب های جاری رودهایی که از ارتفاعات شرقی (توده سهند) سرچشمه می گیرد  به تلخه رود پیوسته و در نزدیکی آذر شهر به طور مستقیم به دریاچه یا باتلاق های ساحلی می ریزد . به این ترتیب از طرف مشرق هیچ رودی به سطح کویر نمی رسد . رودهایی که از سمت شمال به سمت جنوب جریان دارند ، قبل از رسیدن به کویر در سطح مخروط افکنه های بزرگ به شاخه های متعددی تقسیم می شوند و به مصرف آبیاری باغ ها و زمین های مزروعی می رسد .

 آب تمام رودهایی که از سمت شمال و شمال شرقی به حوزه می رسد ، دارای مقادیر زیادی نمک است . آجی چای بزرگترین رود این حوضه با بریدن چند گنبد نمکی در مسیر خود بیشتر از همه در تشکیل خاک های شور و حتی شوری فوق العاده دریاچه موثر است . در سمت غرب بناب رسوبات دریاچه ای شامل سیلیست ، نمک و رس منطقه را پوشانده و با توجه به نفوذپذیری کم آب های سطحی ، موجب ایجاد باتلاق و شوره زار در این منطقه گردیده است .

یکی از رودخانه های نسبتا پرآب حوضه آبریز دریاچه ارومیه است . از این رودخانه تعداد ۱۲ نهر در دشت بناب منشعب و اغلب آبادی های واقع در این ناحیه را مشروب می نماید . مازاد آب آن از طریق روستای قراچیق به دریاچه ارومیه میریزد . اراضی این روستا به علت نفوذپذیری کم ، نمی تواند تمام آب ها را منتقل نماید .

در نتیجه اغلب اراضی آن به صورت باتلاق و شوره زار در آمده است . حوزه دشت مراغه و بناب تواماً در حدود ۳۴۰ کیلومتر مربع وسعت دارد که از این مقدار حدود ۴۰کیلومتر مربع آن را زمین های شوره زار باتلاقی تشکیل می دهد . زمین های شوره زار اطراف دریاچه ارومیه که در حدود ۴۰ کیلومتر مربع است از نظر زراعت و مخزن آب هیچ گونه ارزشی نداند . سمت دشت عجب شیر در حدود ۸۰ کیلومتر مربع وسعت دارد که مقدار ۱۰ کیلومتر از آن شوره زار باتلاقی است . حوزه دشت ملک کندی در حدود ۳۸۰ کیلومتر مربع می باشد که ۸۰ کیلومتر آن را زمین های شوره زار باتلاقی و بقیه را زمین های قابل استفاده کشاورزی تشکیل می دهد .

جزیره ائششک داغی

این جزیره با مساحت تقریبی ۲۱۵۰ هکتار در جنوب غربی قویون داغی ، دورترین جزیره عجب شیر محسوب می شود . از بلندی های این جزیره می توان به «زاغه دیکی» با بلندی ۱۴۹۹ متر ، «پالان توکن» با بلندی ۱۴۸۲ متر ، «جلمان» با بلندی ۱۴۷۷ متر و «بای گوش» با بلندی ۱۴۶۲ متر از سطح آب های آزاد از ارتفاعات بلند این جزیره محسوب می شوند . همچنین «زرشک دره ، کت دره سی ، دغداغان ، شوره دره لر ، امیر خان» دره های معروف این جزیره هستند . در حد فاصل ارتفاعات بای گوش و جلمان نیز دشت های «کفی بزرگ و کفی کوچک» وجود دارند .

قلعه ضحاک عجب شیر (داش قالا)

قلعه ضحاک در ۲۵ کیلومتری شهر عجب شیر با بیش از سه هزار سال قدمت و در مجاورت جاده عمومی (عجب شیر – هرگلان) برفراز کوهی منفرد از ارتفاعات مشرف به روستاهای بازار و ینگجه واقع شده است . قله ای که دژ در آن بنا گردیده ، توسط رودهای باغدره ، سامانچی و و کوهلی از بلندای اطراف جدا شده و از سه طرف به پرتگاههای طبیعی منتهی می شود ، چنین موقعیت استراتژیکی امکان دسترسی به قلعه و یا هدف گیری تاسیسات آن را غیرممکن می سازد . این توده مخروطی شکل که استحکامات و کنده کاریهای شگفت انگیز زیادی را در خود جای داده است ، از سمت شمال با شیب ملایمی به اراضی روستای بازار محدود می گردد و تنها از همین جناح و به وسیله یک معبر صخره ای لغزنده ، امکان صعود به محل دژ را میسر می سازد .

 ارتفاع کوه در بلندترین نقطه آن حدود ۲۵۰۰ متر است که این فاصله از محل جاده عمومی یعنی از روستای بازار در مدت یک ساعت طی می شود . صعود به انتهای قله و بازدید از استحکامات و تاسیسات تدافعی و خدماتی دژ به خصوص غارها ، انبارها و سیستم آبرسانی که در نقاط پر شیب و صخره ای بنا شده اند . حوصله و احتیاط کافی می طلبد .

 باید گفت که در گذشته برای دسترسی به تاسیسات عمومی قلعه از مسیرهای کم شیب و معابر پلکانی شکل که با استفاده از تخته سنگهای بزرگ در ابعاد (۱*۲) متر مفروش شده بود ، استفاده می گردیده است و نرده های حایلی که در طول مسیرهای منتهی به تاسیسات و مراکز حیاتی نصب شده بود ، از بروز هرگونه مشکل در امر ارتباطات جلوگیری می کرده است . ولی اکنون از این گذرگاه و دیگر مسیرهای ارتباطی آن چندان آثاری بر جای نمانده و اغلب آنها تخریب شده و یا در زیر آوار کوهستانی فرو رفته است .

بیشترین شهرت این دژ ظاهرا مربوط به زمان تهاجم آشوریان بخصوص سارگن دوم مربوط می شود که متأسفانه حوادث آن در هاله ای از ابهام باقی مانده است . سارگن در کتیبه های خود از تخسیر و تصرف شهر و قلعه استوار در کوه های سهند (اوشکایا) که باید همان او (اوش قیه یا سه قله) باشد ، نام می برد .

بطوری که از مضامین کتیبه های آشور برمی آید ، غالب شهرها در اصل ، دژهای مفتوحه ، شهرک های نظامی و پادگانها بوده که معمولا بر فراز قله ها ساخته شده بودند که دسترسی بدانها مشکل بوده است .

 غیر از دژ باستانی ضحاک که در طول تاریخ از آن به نام دژ (ورا)، (فراده اسپه) و (روئین) یاد شده و پایگاه دفاعی بابک خرمدین و جلال الدین خوارزمشاه با دشمنان بوده است ، از دژ دیگری که به این قدمت ، عظمت و استواری در جنوب شرقی دریاچه ارومیه و جنوب غربی ارتفاعات سهند وجود داشته باشد ، ذکری به عمل نیامده است .

 چنانکه از منابع آشوری بر می آید ، سارگن در هجوم خود به سرزمین (سوبیگان) نام قدیم ولایت بناب است ، به سوی شمال شرقی (عجب شیر) و ارتفاعات آن حرکت کرد . مردم سر راه به وسیله آتش که بر قلل کوه های مسیر افروخته می شد ، از نزدیک شدن لشکر آشور با خبر شده مساکن خود را ترک می گفتند . در این تهاجم نخست قلعه (اوشکایا) که بعضی از مورخین از آن به نام اسکوی امروزی نام برده اند و قلعه مرزی دولت اورارتو بود ، اشتغال گشت . این قلعه نگهبان راه وصول به سرزمین (سویی) که

جاذبه های عجب شیر

تپه های باستانی کول تپه : این تپه باستانی در روستای کول تپه واقع شده است . پیدایش سنگ ، عقیق ، فلزات مختلف ، سنگ آتش زنه ، ظروف سفال و قطعات اپسیدین ، عمر تاریخی تپه را به تمام ادوار قبل از هخامنشی اعم از مادها تا اورارتوها و ماتناها می رساند .

کتیبه اورارتویی روستای گون کلاله :  این کتیبه میخی در ۸ کیلومتری عجب شیر و در محل روستای جوان قلعه کشف شده است . قدمت این کتیبه به عصر اورارتویی بر می گردد . کتیبه در ضلع جنوبی گوور قالاچایی در این منطقه و نیز باغات سرسبز و حاصلخیز احتمال اسکان اقوام مختلف از جمله اورارتویی را در این منطقه را قوت می بخشد . طبق بررسی های اولیه ای که بر روی کتیبه انجام گرفته حجاری این اثر مربوط به آرگیشتی اول پسر منوا به تاریخ ۷۸۵-۷۵۳ ق.م تخمین زده می شود .

گورستان تاریخی روستای شیراز : گورستان تاریخی شیراز ، یکی از قدیمی ترین و بزرگ ترین گورستان های آذربایجان می باشد و در خور یک شهر باستانی با جمعیت حداقل ۴۰ هزار تا ۶۰هزار نفری می باشد و در حال حاضر آثاری از محدوده آن شهر در حوالی این گورستان باقی نمانده است . چندین احتمال در مورد وجود تعداد زیاد قبور در این گورستان وجود دارد که قوی ترین و متحمل ترین آن ها ، دفن کشته شدگان جنگ معروف مراغه که در سال ۱۷۶۰ میلادی بین قوای فتحعلی خان افشار و آزاد خان افغان در این محل روی داده ، می باشد گورستان های تاریخی روستاهای هرگلان ، باراز ، ینگجه ، قوزاوجه و ولینجق از دیگر گورستانهای تاریخی منطقه می باشد .

شیرلی مجید (مسجد شیرلو) : این مسجد یکی از مساجد باشکوه و زیبای ستوندار چوبی ایران می باشد . قدمت این مسجد در برخی منابع به ادوار مختلف از جمله قره قویونلوها ، صفویه و نیز قاجاریه نسبت داده شده که احتمالا قدمتش به ادوار پیش از این نیز برسد . شهرت این مسجد به واسطه وجود ستون های چوبی و سرستون های مقرنس و قطار بندی و سقف چوبی منقوش است . از دیگر مساجد تاریخی عجب شیر می توان از مسجد قاضی شیشوان و محمد حنیفه گوراوان نام برد .

حمام تاریخی نوبهار : بنای تاریخی نوبهار در حد فاصل محله های قدیمی حمام کوچه سعیدآباد عجب شیر واقع شده و مالک اولیه اش شخصی به اسم سام السلطنه بوده است . بنای این اثر از سنگ های مالون ، ماکادام رودخانه ای ، آهک ، خاک ، کاه و گل ساخته شده است . آب مصرفی برای حمام از نهری که از کنار حمام می گذشته تأمین می شد . از این حمام در گذشته به غیر از استحمام ، مجالسی از قبیل حنابندان ، عروسی استفاده می شد. قدمت بنا دقیقاً مشخص نیست ولی در حدود ۲۰۰-۱۵۰ سال تخمین زده می شود.

امامزاده سید ابوالقاسم : بقعه امامزاده سید ابوالقاسم در فاصله ۲ کیلومتری شمال شهرستان عجب شیر و نزدیک قبرستان شیخ ولی واقع شده است . این امامزاده از سادات صحیح النسب بوده و در بین مردم به امامزاده سید ابوالقاسم از نوادگان امام جعفر صادق (ع) معروف است . قدمت بنای امامزاده سید ابوالقاسم عجب شیر با توجه به سبک و ساخت بنا (چهارطاق) به دوره ی ایلخانی می رسد . سنگ های خوش تراش ازاره و همچنین کاشیکاری گسترده با کاشی های آبی فیروزه ای ، سفید و مشکی به شیوه معرق ، شباهتی با کاشیکاری گنبد غفاریه و مقبره الجایتو دارد که همگی به نیمه اول قرن هشتم هجری هستند . مهمترین ویژگی این اثر وجود مصطبه سنگی است که تیپ بناهای تاریخی با ارزش منطقه آذربایجان را داراست .

قیزیل کوری : این پل دو دهنه بین روستاهای کول تپه و خانیان بر روی رودخانه قالا چایی احداث شده است . در ستون های این پل سنگ قبرهای گورستان های تاریخی شیراز و ورینجیق به وفور مشاهده می شود .

جزایر اسپیر و ارژو : جزایر اسپیر با مساحتی در حدود ۱۱۵۰ هکتار ، چهارمین جزیره دریاچه ارومیه محسوب می شود . طول جزیره تقریبا ۱۲ و عرضش ۶ کیلومتر است . اسپیر در غرب جزایر ائششک و قوبون داغی واقع شده و مرتفع ترین نقطه این جزیره «ساری تپه» با ارتفاع ۱۴۲۲ متر از سطح دریاهای آزاد نام دارد . معروفترین دره های این جزیره نیز «اسکله» و «کت دره سی» می باشند . در جزیره اسپیر تنها یک چشمه آب شیرین با آب دهی بین «۱۰۰ تا ۲۰۰» لیتر در شبانه روز وجود دارد . جزیره آرزو نیز با مساحت ۵۴۵ هکتاری اش ، از نظر وسعت در بین جزایر این پهنه آبی مقام پنجم را دارد .

بعضی از محققین آن را با صوفیان امروزی مطابق می دانند ، و سرزمین زند بود . حالا این گمان تقویت می شود که منظور از نام اوشکایا شاید همان واژه (اوش قیه) یا (سه قله) نام باستانی قلعه ضحاک ماران بوده باشد که در آن روزگار به سه قیه (قله) شهرت داشته است که امروزه نیز نام و آثار این سه قبه (قله) یعنی (زنجیر قبه سی – یال قبه سی و قیز قبه سی) در سه نقطه پیرامون آن هنوز باقی است .

 قلعه ضحاک را می توان پس از ۵/۱ ساعت صعود از تخته سنگ های لغزنده و معابر پلکانی صعب العبور به شکل بنایی با طاق قوسی از سنگ خارا با لایه ای از کاشی های لاجوردی مشاهده کرد . این قلعه که به عنوان یک دژ استفاده می شد ، از سه طرف مشرف به پرتگاه بوده و دیوارهای آن مزین به کنده کاری های متعدد است . اولین اکوی صدای دست ساز بشر که به صورت یک صخره تراشیده شده به شکل مقعر است در این قلعه ساخته شده است که تا کیلومترها صدا را می رساند .

این منطقه مارهای سمی و جهنده ای دارد که بخصوص در مرداد ماه فراوانند و سفر به این قلع ه را با دشواری همراه می کنند .

گشت و گذاری در شهرستان عجب شیر

1 دیدگاه

  1. حسین زمانی گفت:

    سلام.واقعا وبسایت خوبی دارید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دانلود PDF روشهای کاهش هزینه سفر
تا دقایقی دیگر لینک مستقیم PDF به ایمیلتان ارسال می شود.
Increase more than 700% of Email Subscribers!
Dolor aliquet augue augue sit magnis, magna aenean aenean et! Et tempor, facilisis cursus turpis tempor odio. Diam lorem auctor sit, a a? Lundium placerat mus massa nunc habitasse, arcu, etiam pulvinar.
  • Goblinus globalus fantumo tubus dia
  • Scelerisque cursus dignissim lopatico
  • Montes vutario lacus quis preambul den
  • Leftomato denitro oculus softam lorum
  • Spiratio dodenus christmas gulleria tix
  • Dualo fitemus lacus quis preambul pat
  • Montes vutario lacus quis digit turtulis
  We hate spam and never share your details.
دانلود PDF روشهای کاهش هزینه سفر
فقط چند لحظه تا دانلود فایل PDF فاصله دارید.
ما هم مانند شما از ایمیل های اسپم متنفریم.
خبرنامه ویزای کشورهای مختلف
این خبرنامه ویژه اخبار و رویدادها در زمینه ویزای کشورهای مختلف می باشد. برای کسب اطلاع از رویدادهای گردشگری، می توانید به صفحات دیگر سایت مراجعه کنید.
SUBSCRIBE TO NEWSLETTER
Turpis dis amet adipiscing hac montes odio ac velit? Porta, non rhoncus vut, vel, et adipiscing magna pulvinar adipiscing est adipiscing urna. Dignissim rhoncus scelerisque pulvinar?
پس از وارد کردن ایمیل، pdf شروع به دانلود می کند.